Khi nỗi lo bắt đầu từ những cuộc so sánh
Mỗi mùa tuyển sinh lớp Một, câu chuyện "có nên học trước" lại trở thành chủ đề quen thuộc. Có người cho con học đọc từ bốn tuổi, có người cho học toán trước cả năm. Chỉ cần nghe bạn bè chia sẻ con mình đã biết nhiều hơn, không ít cha mẹ bắt đầu lo rằng nếu con chưa học trước, con sẽ chậm hơn ngay từ vạch xuất phát.
Nỗi lo ấy rất dễ hiểu. Không ai muốn con bước vào một môi trường mới với cảm giác bỡ ngỡ. Nhưng cũng vì yêu con, nhiều gia đình vô tình đồng nhất việc biết trước kiến thức với việc sẵn sàng đi học. Trong khi đó, hai điều này không hoàn toàn giống nhau.
Biết trước bài học chưa chắc là biết cách học
Một đứa trẻ có thể đọc rất nhanh vì đã được luyện nhiều lần. Một đứa trẻ khác đọc chậm hơn nhưng biết tự đánh vần khi gặp từ mới. Kết quả ở thời điểm đầu có thể khác nhau, nhưng điều quyết định chặng đường phía sau lại là khả năng tự học.
Điều tương tự cũng xảy ra với toán học. Có em nhớ rất nhanh cách làm một dạng bài, nhưng lúng túng khi bài toán thay đổi. Có em mất nhiều thời gian hơn, nhưng hiểu vì sao mình làm như vậy. Giáo dục không phủ nhận giá trị của việc học trước, nhưng nếu chỉ nhìn vào kết quả ngắn hạn, người lớn rất dễ nhầm lẫn giữa kiến thức được ghi nhớ và năng lực đã được hình thành.
"Điều giúp một đứa trẻ đi xa không phải là biết trước nhiều hơn, mà là biết cách học những điều mình chưa từng biết."
Điều lớp Một thực sự cần ở trẻ
Khi bước vào tiểu học, giáo viên không chỉ mong trẻ biết đọc hay biết viết. Các em còn cần biết lắng nghe, chờ đến lượt mình, tự chuẩn bị đồ dùng, hợp tác với bạn và bình tĩnh khi gặp bài khó. Những điều ấy không có trong sách giáo khoa nhưng lại quyết định việc trẻ thích nghi với môi trường mới nhanh hay chậm.
Đó cũng là góc nhìn của UniShine khi chuẩn bị cho trẻ bước vào lớp Một. Triết lý Growing Language, Growing Mindskhông hướng tới việc giúp trẻ đi trước chương trình, mà giúp trẻ xây dựng nền tảng ngôn ngữ, tư duy và nhân cách để việc học trở thành một hành trình lâu dài. Bởi sau cùng, điều đáng quý nhất không phải là con biết nhiều hơn ở ngày đầu tiên, mà là con vẫn giữ được niềm vui học hỏi sau rất nhiều năm đến trường.
Có lẽ trước khi hỏi "Con đã học trước được bao nhiêu?", cha mẹ nên thử hỏi một câu khác:
"Con đã sẵn sàng để học những điều mình chưa biết chưa?"
Hai câu hỏi ấy dẫn đến hai cách chuẩn bị rất khác nhau. Một cách hướng đến những bước khởi đầu, còn cách kia hướng đến cả một hành trình trưởng thành. Và có lẽ, hành trình ấy mới là điều đáng để chúng ta dành nhiều tâm huyết nhất.